'Straatsburg' beslist woensdag of Mercosur-deal aan Europees Hof wordt voorgelegd

Officieel moet het Europees Parlement nog groen licht geven voor de vrijhandelsdeal. Wanneer die stemming wordt gehouden, is nog niet bekend. Mercosur werd afgelopen weekend in Paraguay door de EU en vier Zuid-Amerikaanse landen van dit handelsblok ondertekend.

Mag je nationale parlement omzeilen voor goedkeuring?

De vraag die vanuit het Europees Parlement aan het Europese Hof wordt gesteld, luidt: 'Mag de Europese Commissie het Mercosur-akkoord in twee delen opknippen om zo de nationale parlementen te omzeilen bij de goedkeuring ervan'? Deze vraag, die een groep kritische Europarlementsleden aan het EU-Hof van Justitie wil voorleggen, is tegen de zin in van Commissievoorzitter Von der Leyen.

Ze heeft het akkoord gesplitst in een handelsdeel over tariefliberalisering, dat alvast in werking moet treden, en een afzonderlijk deel over politieke samenwerking en investeringen. Alleen bij het tweede deel zouden lidstaten een vetorecht hebben. SGP- Europarlementslid Bert-Jan Ruissen: 'Wij steunen dit verzoek aan het Hof van Justitie. De handelswijze van de Commissie ondermijnt de rol van nationale parlementen en tast de democratische controle aan. Juist bij ingrijpende handelsverdragen mag Brussel niet over de hoofden van mensen heen regeren.'

Krappe meerderheid

Intern keurden de EU-lidstaten het vrijhandelsverdrag onlags goed, maar dat gebeurde met een krappe meerderheid nadat Italië zich bij de voorstanders had aangesloten. Dat was te danken aan het feit dat voorzitter Ursula Von der Leyen, die aanstaande donderdag in het EP een motie van wantrouwen wegens herhaald machtsmisbruik moet zien te overwinnen, plotseling met 45 miljard euro voor steun aan alle EU-boeren kwam. Door de geldende verdeelsleutel in het Europese subsidiesysteem gaat een groot deel van deze zak geld naar Italië en Frankrijk.

'Doekje voor het bloeden'

Ook SGP-Europarlementslid Bert-Jan Ruisen blijft kritisch: 'De meerderheid van de Europese ministerraad van landbouw heeft zich met enkele 'compenserende maatregelen' laten overhalen om toch voor Mercosur te stemmen. Dit zijn hooguit doekjes voor het bloeden. Het probleem van oneerlijke concurrentie is hiermee niet opgelost. Als SGP steunen we de Mercosur-deal niet!'

De EU en vier Zuid-Amerikaanse landen zetten de algemeen 'historisch' genoemde stap na 25 jaar onderhandelen. Het politieke proces werd regelmatig onderbroken door hevige protestacties van boeren in heel Europa. Maar, ook het feit dat de EU enerzijds en Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay anderzijds tot elkaar moes te komen, vertraagde de onderhandelingen. De regels op het gebied van klimaat en milieu zijn in Zuid-Amerika nameljk minder streng dan in Europa en zorgde dus voor discussie.

Meer controle op import uit Zuid-Amerika

Deze handelsdeal is gunstig voor de export van Europese auto’s, allerlei machines, andere industriële uitrusting en geneesmiddelen naar Zuid-Amerika. Maar, ze heeft (nadelige) gevolgen voor de vleesindustrie. Met name voor de vleesimport (rundvlees en pluimveevlees) in Europa. Vraag is bijvoorbeeld wat de deal gaat betekenen voor de vleesprijs. LTO Nederland: 'De deal zal leiden het tot oneerlijke concurrentie voor Europese boeren. LTO vreest vooral nadelen voor de pluimvee- en rundveesector. Door dit vrijhandelsverdrag zullen er grote hoeveelheden rundvlees op de Europese markt komen, die niet voldoen aan de Europese normen rond dierenwelzijn en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen voldoen. Ironisch genoeg exporteert de EU veel gewasbeschermigsmiddelendie hier verboden zijn, naar Zuid-Amerika.'

De Europese Commissie heeft beloofd om meer te gaan controleren op importen uit Zuid-Amerika. Er zijn maximale hoeveelheden voor de import van kip en rundvlees vastgelegd, maar LTO vindt dat niet genoeg. De Europese Commissie zal pas actie ondernemen als er een verstoring van de eengemaakte markt wordt gesignaleerd. En dat is volgens LTO te laat.

Weinig hinder Mercosur voor Nederlandse boeren

De vrees van LTO wordt niet door iedereen gedeeld. Zo concluderen onderzoekers van de Wageningen Universiteit dat Nederlandse boeren niet of nauwelijks gevolgen zullen ondervinden van de deal omdat het inkomen van Nederlandse boeren maar voor een klein deel bestaat uit de opbrengst van slachtkoeien.

De deal houdt in dat jaarlijks tot 99.000 ton rundvlees uit de Mercosur-landen naar de EU worden geïmporteerd tegen een lager tarief. Voor kippenvlees is dat tot 180.000 ton er jaar.