Belgische regering werkt aan vaccinatiestrategie tegen vogelgriep
De vele vogelgriepuitbraken kosten de Belgische pluimveesector veel geld. Sinds 2022 zijn de crisisreserves van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) aangesproken voor de bestrijding van vogelgriep. De totale uitgaven worden geraamd op 12,7 miljoen euro.
Een nieuw opgerichte werkgroep moet nagaan of een vaccinatiecampagne economisch verantwoord is. Daarbij wordt gekeken naar kosten, praktische uitvoerbaarheid en handelsgevolgen, meldt het Vlaamse agrarische medium Vlaams infocentrum land- en tuinbouw (Vilt).
Federaal landbouwminister David Clarinval waarschuwt dat grootschalige vaccinatie geen eenvoudige opgave is. Beschikbaarheid van effectieve vaccins, logistieke haalbaarheid en mogelijke handelsbeperkingen vormen belangrijke aandachtspunten. Ook bij gevaccineerde bedrijven blijft intensieve monitoring noodzakelijk.
Onzekerheid bij export naar derde landen
De Wereldorganisatie voor Diergezondheid (WOAH) en de Europese Commissie hebben hun regelgeving aangepast om vaccinatie tegen hoog pathogene vogelgriep mogelijk te maken. Binnen de EU kunnen verplaatsingen van gevaccineerd pluimvee onder voorwaarden worden toegestaan, bijvoorbeeld voor onmiddellijke slacht of bij handel in broedeieren en eendagskuikens.
De grootste onzekerheid ligt bij export naar derde landen. Die kunnen ervoor kiezen om producten van gevaccineerd pluimvee te weren.
De werkgroep moet de balans opmaken tussen kosten en baten. In Frankrijk bleek vaccinatie uiteindelijk goedkoper dan herhaalde ruimingen, maar de Belgische situatie verschilt. Frankrijk koos onder meer voor vaccinatie van eenden om de productie van foie gras te beschermen, een hoogwaardig nicheproduct.
Minder Europese cofinanciering
Clarinval wijst daarnaast op de sterke daling van de Europese cofinanciering voor dier- en plantgezondheid: van 50 naar 20 procent. Als lidstaten een groter deel zelf moeten financieren, kan dat volgens hem leiden tot minder harmonisatie en hogere sanitaire risico’s.
België wil daarom inzetten op herwaardering van de Europese cofinanciering in het nieuwe meerjarig financieel kader vanaf 2027.
'Ent vleeskuikens voorlopig niet'
„Vaccineer vleeskuikens voorlopig niet tegen vogelgriep.” Daarvoor pleitte Nepluvi-voorzitter Gert-Jan Oplaat in mei 2024, gezien de kleinere besmettingskans van vleeskuikens ten opzichte van leghennen en de grote exportbelangen.
Hij vindt dat de pluimveesector uiterst voorzichtig in kleine stapjes over moet gaan op vogelgriepvaccinatie van leghennen om te voorkomen dat landen hun grenzen sluiten voor Nederlands pluimveeproducten, waaronder pluimveevlees. Dat gebeurde in Frankrijk, nadat dat land startte met vogelgriepvaccinatie.
Opheffen van vogelgriepzones in volle gang in Vlaanderen
De vogelgriepmaatregelen in West-Vlaanderen worden stapsgewijs versoepeld. Volgens de Vlaamse belangenbehartiger Landsbond Pluimvee is de afbouw van de beperkingszones in volle gang. In de grote beperkingszone Veurne-Alveringem zijn – op één na – alle beschermingszones omgezet naar bewakingszone.
In Wingene zijn alle onderzoeken gunstig afgerond. Vanaf dinsdag 10 februari gelden daar enkel nog de algemene landelijke maatregelen.
Voor de grote bewakingszone Veurne-Alveringem worden tussen 11 en 17 februari eindscreenings georganiseerd in vijf deelzones. Bij gunstige resultaten kunnen deze zones tussen 13 en 19 februari worden vrijgegeven. In Deerlijk wordt de beschermingszone op 17 februari omgezet in een bewakingszone. De eindscreening start daar naar verwachting op 23 februari, waarna vrijgave op 26 februari kan volgen.
Omgevingsdruk blijft hoog
Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) benadrukt dat deze positieve ontwikkelingen niet betekent dat het risico is verdwenen. De besmettingsdruk vanuit wilde vogels is weliswaar lager dan enkele weken geleden, maar blijft hoog. In buurlanden stijgt het aantal uitbraken bij pluimvee en hobbyhouders opnieuw.
Volgens het FAVV kan een nieuwe koude periode de omstandigheden opnieuw gunstig maken voor verspreiding van het virus. Strikte bioveiligheid blijft daarom noodzakelijk.
Tekst: Tom Schotman
Opgegroeid op een vleeskuikenbedrijf in het Achterhoekse Vragender. Schrijft sinds augustus 2013 voor Pluimveeweb.nl, vakblad Pluimveeweb, Pigbusiness.nl, vakblad Pig Business en de regionale agrarische vakbladen van Agrio.
Beeld: Ellen Meinen
Bron: Vlaams infocentrum land- en tuinbouw