Gerechtshof: Staat heeft onrechtmatig gehandeld tegen PAS-melder
Omdat de PAS-wetgeving in strijd is met Europese regels, is het Gerechtshof van mening dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld tegen deze PAS-melder.
Deze Limburger bouwde onder het PAS in 2017 een zevende stal voor maximaal 17.500 vleeskuikens. MOB vroeg in juni 2025 om handhaving bij dit bedrijf, omdat het geen geldige natuurvergunning heeft voor de activiteiten in de zevende stal.
De vleeskuikenhouder stapte daarom naar de rechter. Hij wilde de Staat dwingen tot het nemen van maatregelen, zodat zijn activiteiten weer legaal zouden worden. De voorzieningenrechter wees dat verzoek af. De boer ging daarom in hoger beroep.
Rechter mag zich niet met politieke besluiten bemoeien
De PAS-melder eiste 'een schadevergoeding in natura', waarmee hij doelt op legalisatie van zijn activiteiten binnen een maand. Het Hof gaat daar net als de voorzieningenrechter niet in mee. 'Het Hof kan zich als rechter niet mengen in de politieke besluitvorming', zo stelt het.
Dat heeft ook te maken met de Trias Politica. Dit houdt in dat de rechterlijke macht zich niet mag bemoeien met politieke besluiten. Het Hof kan de overheid om die reden ook niet verplichten om maatregelen te treffen en PAS-melders te legaliseren.
Pluimveehouder kan schadevergoeding eisen
De Limburger kan wel een schadevergoeding bij het Rijk vragen voor de investering in zijn extra stal bij de voor PAS-melders in het leven geroepen commissie. 'De gemaakte investeringskosten - vermogensschade - zijn het rechtstreekse gevolg van het onrechtmatige handelen van de Staat en daarom als schade als gevolg van dat handelen aan te merken', oordeelt het Hof.
Geen compensatie bij eventuele handhaving
Mocht het provinciebestuur van Limburg besluiten om te gaan handhaven en de pluimveehouder daardoor omzet mislopen, dan is dat niet het rechtstreekse gevolg van het onrechtmatige handelen van de overheid. Deze kosten kunnen dus niet verhaald worden bij de Rijksoverheid.
Met het oog op de PAS-regelgeving is het Hof van mening dat de boer geen vergunning voor de zevende stal zou krijgen destijds. 'In de rechtmatige situatie zouden deze activiteiten dus nimmer mogelijk zijn geweest.'
FDF blij met de uitspraak
Farmers Defence Force is blij met de uitspraak, zo blijkt uit een persbericht. 'Door de uitspraak van het Gerechtshof heeft de minister niet langer zelf een keuze. Gedupeerde PAS-melders moeten volledig schadeloos worden gesteld. Ook door een minister van D66-huize.'
Volgens de boerenorganisatie heeft de Staat twee keuzes: alle PAS-melders een schadevergoeding betalen, duizenden rechtszaken voeren of PAS-melders legaliseren. Volgens FDF is de invoering van een rekenkundige ondergrens een goede methode om veel PAS-melders te kunnen helpen.
FDF gaat binnenkort een bijeenkomst beleggen voor leden die PAS-melder zijn. Tijdens die avond krijgen zij hulp voor het bewandelen van de juiste juridische route.
Meer informatie daarover volgt op korte termijn.
Tekst: Bas Lageschaar
Bas Lageschaar groeide op tussen de weilanden in de Achterhoek. Daardoor had hij altijd al belangstelling voor de agrarische sector. Voor Agrio zit hij in de redactie politiek en beleid. Bas volgt het laatste (regionale) nieuws op de voet en schrijft voor de regionale websites en verschillende printuitgaven.
Bronnen: Gerechtshof 's-Hertogenbosch, Farmers Defence Force