Sanitair Fonds pluimvee onder druk door vele vogelgriepuitbraken in België

Om de reserves aan te vullen betalen pluimveehouders inmiddels al drie jaar een verdubbelde verplichte bijdrage. De federale overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid overweegt na overleg met de sector om die maatregel ook na 2026 te verlengen, melt het Vlaams infocentrum land- en tuinbouw.

Vergoeding bij ruiming

Het Sanitair Fonds vergoedt pluimveehouders wanneer hun dieren verplicht worden geruimd bij uitbraken van dierziekten. Het gaat onder meer om vogelgriep, Newcastle Disease (NCD) en besmettingen met wettelijk bestreden zoönotische salmonella’s bij vermeerderingspluimvee.

„Op basis van officiële waardetabellen voor pluimvee wordt de compensatie bepaald, afhankelijk van het aantal dieren en het type pluimvee”, legt de FOD Volksgezondheid uit. „Bij een uitbraak vergoedt het Sanitair Fonds negentig procent van de economische verliezen.”

Reserves snel geslonken

De opeenvolgende vogelgriepuitbraken sinds 2020 drukken zwaar op het fonds. Volgens de FOD kosten de jaarlijkse uitbraken miljoenen euro’s. De vergoeding voor getroffen bedrijven kan sterk verschillen: van ongeveer 100.000 euro tot bijna één miljoen euro bij grote vermeerderingsbedrijven. Daardoor zijn de reserves in enkele jaren flink geslonken en dreigde het fonds tijdelijk uitgeput te raken.

Ook recente besmettingen drukken op het budget. Begin dit jaar bedroeg de reserve nog circa 10,4 miljoen euro, maar dat bedrag is inmiddels gehalveerd. „Alleen al in 2025 bedroegen de vergoedingen ongeveer 4,3 miljoen euro, waarvan 3,8 miljoen euro voor vogelgriep”, aldus de FOD. „Dit jaar zitten we nu al aan ongeveer 2,8 miljoen euro.”

Een belangrijk deel daarvan komt door zware uitbraken bij een tiental pluimveebedrijven in West-Vlaanderen, vooral in de Westhoek.

Bijdrage mogelijk langer verhoogd

Het fonds wordt hoofdzakelijk gefinancierd via verplichte bijdragen uit de sector. Door die bijdragen zouden de reserves opnieuw stijgen naar ongeveer acht tot negen miljoen euro. Toch blijft de situatie kwetsbaar. „Een reserve van acht tot negen miljoen euro is werkbaar, maar niet echt comfortabel”, zegt de FOD. „Zeker omdat het jaar nog maar net begonnen is. Nieuwe uitbraken kunnen opnieuw zwaar doorwegen. Niemand kan voorspellen hoeveel haarden er nog zullen opduiken.”

Om voldoende financiële buffer te houden werd de bijdrage van pluimveehouders tijdelijk verdubbeld. Die maatregel geldt normaal drie jaar, tot en met 2026. De bijdrage wordt berekend per dierplaats en verschilt per type pluimvee, zoals legkippen, vleeskippen of vermeerderingsdieren.

Met de huidige bijdrage haalt het fonds jaarlijks ongeveer 3,4 miljoen euro op. Aangezien vogelgriep steeds vaker jaarlijks terugkeert, bespreekt de sector of de hogere bijdrage langer moet blijven gelden. Een definitieve beslissing is daarover nog niet genomen, schrijft het Vlaams infocentrum land- en tuinbouw.