'Europese wetgeving voor eieren stempelen is een lekkende zeef'

Sinds 8 november 2024 moet, door een gedelegeerde verordening van de Europese Commissie, elk ei gemerkt worden op het leghennenbedrijf om een maximale traceerbaarheid van eieren te garanderen en fraude te voorkomen.

De Europese Commissie implementeerde echter de toevoeging dat lidstaten hun eieren op basis van objectieve criteria kunnen vrijstellen van deze verplichting, waarmee de deur wagenwijd werd opengezet om de fraude hiermee voort te zetten, aldus de Landsbond Pluimvee.

De Vlaamse belangenbehartiger vindt dit een ‘no go’ en vroeg de Europese Commissie om de lidstaten te bevragen naar het al dan niet implementeren van deze wetgeving omdat de Europese Commissie hier zelf geen weet van heeft.

Fraude tegengaan

De resultaten bevestigden het vermoeden dat de nieuwe verordening niet tegemoet komt aan de opzet om fraude tegen te gaan. „Sterker nog, de manier hoe de Europese Commissie hier mee omgaat doet eerder vraagtekens rijzen of de Europese Commissie de fraude wel wil tegengaan", stelt de Landsbond Pluimvee.

Mede op aandringen van de Landsbond Pluimvee heeft de Europese Commissie een bevraging van de lidstaten gedaan, een zogeheten survey, om inzicht te hebben in welke mate de lidstaten de nieuwe Europese verordening (regeling) al dan niet toepassen. Van de 27 lidstaten hebben slechts 24 lidstaten de survey ingevuld, waarbij vier lidstaten zich bijkomend onthielden bij de meest cruciale vragen.

Bijna 70 procent van de lidstaten stempelt B-eieren niet

De resultaten zijn ronduit opmerkelijk te noemen. Zo passen elf van de twintig lidstaten een uitzondering toe bij het stempelen van klasse B-eieren – eieren bestemd voor de levensmiddelenindustrie – voor de verwerking op hun eigen grondgebied.

„Als we ervan uitgaan dat de zeven lidstaten die zich onthielden dit ook niet toepassen, kan er dus geconcludeerd worden dat 18 van de 27 lidstaten hun klasse B-eieren niet stempelen, wat bijna 70 procent van de lidstaten impliceert. Ondanks dat de eieren zodoende afgezet dienen te worden op het eigen grondgebied, maakt dit de kans op fraude bijzonder groot.

80 procent van de lidstaten past uitzondering toe

Schrijnender wordt het wanneer er wordt ingezoomd op de tafeleieren. In principe moeten alle eieren gestempeld worden op het leghennenbedrijf, tenzij een lidstaat een goede reden heeft om op basis van objectieve criteria dit pas te verplichten vanaf het eerstvolgende pakstation.

Van de slechts twintig lidstaten die deze vraag beantwoorden, bleken veertien lidstaten een uitzondering toe te kennen. Bovenop de zeven onthoudende lidstaten passen dus slechts zes lidstaten van de 27 de wetgeving effectief toe. Enige terughoudendheid moet wel aan de dag gelegd worden daar er hier geen duidelijk is of dit om specifieke uitzonderingen (bijvoorbeeld een defecte stempelmachine) betreft of dit in zijn geheel niet wordt toegepast.

Schrijnend is echter wel dat de Europese Commissie in een vraag navraag doet naar de reden om uitzonderingen toe te kennen. Buiten ‘tijdelijke technische problemen’ – wat te verantwoorden valt – konden lidstaten ook kiezen om te antwoorden met onder andere ‘geen criteria’ of ‘het is de standaard praktijk om niet te stempelen, dus geen criteria, enkel toepassen van de markeringsplicht’. De twee bovengenoemde opties zijn in strijd is met de verordening zelf die dit enkel toelaat op basis van objectieve criteria.

Controle en transparantie geëist

Aan de Europe Commissie zal zodoende gevraagd worden voor meer controle en transparantie. Zo zou het duidelijk moeten zijn welke lidstaten de survey niet hebben ingevuld, welke zich weerhielden en wie al dan niet een specifieke of algemene uitzondering hanteert.

Daarnaast zouden de objectieve criteria concreet moeten omschreven worden en niet langer vrij voor interpretatie te zijn. Duidelijk is dat er niet tegemoet wordt gekomen aan de opzet van de verordening om fraude tegen te gaan. In Nederland en België dienen alle eieren gestempeld te worden op het pluimveebedrijf en kan er louter in uitzonderlijke situaties een tijdelijke uitzondering toegekend worden, waarmee Nederland en België één van de weinige landen zijn die de verordening zo streng toepassen.